
शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाईटवर आपले सहर्ष स्वागत आहे. ऊस हे महाराष्ट्रातील सर्वात महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. परंतु, अलीकडच्या काळात उसावरील लोकरी मावा (sugarcane woolly aphid) या किडीमुळे शेतकरी चिंतेत आहेत. कारण, या किडीमुळे उसाचे वजन आणि साखरेचा उतारा दोन्ही मोठ्या प्रमाणात घटतात. म्हणूनच, या लेखात आपण प्रभावी नियंत्रणाचे मार्ग पाहणार आहोत.
🔍 लोकरी मावा कसा ओळखावा?
ही कीड प्रामुख्याने पांढऱ्या लोकरीसारख्या धाग्यांनी झाकलेली असते. विशेषतः, ही कीड पानाच्या खालच्या बाजूला समूहाने राहून रस शोषते. परिणामी, पाने पिवळी पडतात आणि त्यावर ‘चिकटा’ (Honeydew) साचतो. त्यानंतर, या चिकट पदार्थावर काळी बुरशी वाढते, ज्यामुळे पानांची अन्न तयार करण्याची प्रक्रिया थांबते. अशा प्रकारे, उसाचे कांड बारीक होऊन वजन कमी भरते.
📌 सरकारी तांत्रिक मार्गदर्शिका:
महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत ऊस पिकावरील कीड व्यवस्थापनासाठी अधिकृत मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत. सविस्तर माहितीसाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
🚀 नियंत्रणाचे प्रभावी उपाय
A) जैविक नियंत्रण (Best for Soil Health)
नैसर्गिकरित्या नियंत्रण मिळवण्यासाठी मित्रकीटकांचा वापर करा. उदाहरणादाखल, कोनोबाथ्रा (Conobathra) अळ्या प्रति हेक्टरी 1000 या प्रमाणात सोडाव्यात. त्याचप्रमाणे, क्रायसोपर्ला (Chrysoperla) देखील प्रभावी ठरते. महत्त्वाची टीप: मित्रकीटक सोडल्यानंतर किमान 30 दिवस रासायनिक औषधांची फवारणी करू नये, अन्यथा मित्रकीटक नष्ट होतात.
B) रासायनिक नियंत्रण (Emergency Action)
प्रादुर्भाव तीव्र असल्यास खालीलपैकी एका औषधाची फवारणी करावी:
• क्लोरपायरीफॉस (20% EC): 1.5 मि.लि. प्रति लिटर पाणी.
• ॲसिफेट (75% SP): 2 ग्रॅम प्रति लिटर पाणी.
शिवाय, फवारणी करताना ती पॉवर स्प्रेने दाबाने करावी, जेणेकरून औषध पानाच्या खालच्या भागापर्यंत पोहोचेल.
सारांश | Conclusion
थोडक्यात सांगायचे तर, उसावरील लोकरी मावा (sugarcane woolly aphid) हा उत्पादनातील मोठा अडथळा आहे. परंतु, योग्य वेळी जैविक आणि रासायनिक उपाय केल्यास आपण नक्कीच विजय मिळवू शकतो. अशा प्रकारे, आधुनिक शेती तंत्राचा वापर करून उसाचे उत्पादन वाढवा. हा लेख आपल्या इतर शेतकरी बांधवांना शेअर करा. धन्यवाद!
लेखक
कृषि डॉक्टर सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 9168911489
वेबसाईट: krushidoctor.com