शेतकरी मित्रांनो नमस्कार, मी कृषी डॉक्टर सूर्यकांत आपले Krushi Doctor वेबसाईटवर सहर्ष स्वागत करतो. ऊस तोडणीनंतर शेतात उरलेले पाचट (sugarcane trash) जाळणे ही जमिनीच्या आरोग्यासाठी मोठी हानी आहे. आज आपण ऊस पाचट व्यवस्थापन, ते कुजवण्याच्या पद्धती आणि त्याचे फायदे यावर सविस्तर माहिती पाहणार आहोत. अधिकृत कृषी मार्गदर्शनासाठी तुम्ही वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट (VSI) च्या संकेतस्थळाला भेट देऊ शकता.

साधारणपणे एक एकर ऊस पिकातून 12 ते 14 टन वाळलेले पाचट (sugarcane trash) मिळते. अनेक शेतकरी तांत्रिक माहितीअभावी किंवा मशागतीच्या सुलभतेसाठी हे पाचट जाळून टाकतात. परंतु, पाचट जाळल्यामुळे जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब नष्ट होतो आणि उपयुक्त मित्र कीटक मरतात. आधुनिक पद्धतीने पाचट कुजवून त्याचे सेंद्रिय खतात रूपांतर करणे हाच शाश्वत शेतीचा मार्ग आहे.

📍 ऊस पाचट जाळण्याचे तोटे (Disadvantages)

पाचट जाळल्यामुळे जमिनीचे खालीलप्रमाणे नुकसान होते:

• ❌ सेंद्रिय कर्बाचा ऱ्हास: जमिनीतील सुपीकता टिकवून ठेवणारा सेंद्रिय कर्ब वेगाने कमी होतो.
• ❌ उपयुक्त जिवाणूंचा मृत्यू: जमिनीतील गांडूळ आणि पिकाला अन्नद्रव्ये उपलब्ध करून देणारे जिवाणू आगीमुळे मरतात.
• ❌ हवा प्रदूषण: मोठ्या प्रमाणात धूर निघाल्याने पर्यावरणाची हानी होते आणि जमिनीचा पोत कडक होतो.

⚙️ sugarcane trash: पाचट लवकर कुजवण्याची पद्धत

🌱 पाचट कुजवण्याचे फायदे

sugarcane trash कुजवल्यामुळे जमिनीला होणारे फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:

• जमिनीची पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता 15% ते 20% ने वाढते.
• रासायनिक खतांवरील एकरी 4,000 ते 5,000 रुपयांपर्यंतचा खर्च वाचतो.
• पाचट आच्छादनामुळे शेतात तणांचा प्रादुर्भाव कमी होतो.
• जमिनीत नैसर्गिक गांडूळ खत तयार होऊन ऊस उत्पादनात 10% ते 15% वाढ मिळते.

सारांश | Conclusion

शेतकरी मित्रांनो, sugarcane trash हे कचरा नसून ते सोन्यासारखे सेंद्रिय खत आहे. योग्य व्यवस्थापन केल्यास तुम्ही जमिनीची सुपीकता वाढवून कमी खर्चात अधिक उत्पादन घेऊ शकता. हा लेख आवडला असल्यास तुमच्या ऊस उत्पादक शेतकरी ग्रुपमध्ये नक्की शेअर करा. अधिक माहितीसाठी Krushi Doctor वेबसाईटला नियमित भेट द्या.