1. लव्हाळा किंवा नागरमोथा हे एक बहुवार्षिक तण आहे. याचे मुख्य दोन प्रकार पडतात: पिवळा लव्हाळा (Cyperus esculentus) आणि जांभळा लव्हाळा (Cyperus rotundus).

2. जांभळ्या लव्हाळ्याचे कंद जमिनीमध्ये 45 ते 60 cm खोलीपर्यंत साखळीप्रमाणे पसरलेले असतात, त्यामुळे ते नष्ट करणे कठीण जाते.

3. पिवळ्या लव्हाळ्याचा प्रसार प्रामुख्याने बिया मार्फत होतो, ज्यांची उगवण क्षमता 90 ते 95% पर्यंत असते.

तण नियंत्रणाकडे दुर्लक्ष केल्यास खालील परिणाम होतात:

• ✔
  उसाच्या उत्पादनात सरासरी 12 ते 72% पर्यंत घट येऊ शकते.
• ✔
  सुरुवातीच्या 120 दिवसांत तण नियंत्रण न केल्यास प्रति हेक्टरी 17.5 टन उत्पादन कमी होते.
• ✔
  पिकाला दिलेली 4% नत्र आणि 2.5% स्फुरद-पालाश ही खतमात्रा तणे शोषून घेतात.

ऊस शेती आणि तण व्यवस्थापनाच्या अधिकृत तांत्रिक माहितीसाठी केंद्र सरकारच्या या पोर्टलला भेट द्या:
ICAR-Indian Institute of Sugarcane Research

1. मशागत: उन्हाळ्यात शेतीची खोल नांगरट करावी, ज्यामुळे लव्हाळ्याच्या गाठी उन्हात तळून नष्ट होतात.

2. जैविक नियंत्रण: लव्हाळ्याचे निर्मूलन करण्यासाठी ‘बॅक्ट्रा वेरुटाना’ या जैविक कीटकाचा वापर करता येतो.

3. तणनाशकांचा वापर:

• उगवणपूर्व: टाटा मेट्री (Metribuzin 70% WP) – 400 gm प्रति एकर.
• उगवणीनंतर: सेम्प्रा (Halo Sulfurone Methyl 75% WG) – 36 gm प्रति एकर.
• बिगर पीक क्षेत्र: ऑल राऊंडर (Glyphosate) – 800 ml प्रति एकर.

1. तणनाशक फवारणीसाठी वापरलेला पंप चुकूनही इतर कीटकनाशकांसाठी वापरू नये.

2. फवारणी करताना वाऱ्याच्या विरुद्ध दिशेने फवारणी करू नका, अन्यथा द्रावण अंगावर उडू शकते.

3. सुरक्षिततेसाठी हातमोजे, चष्मा आणि मास्कचा वापर अनिवार्यपणे करावा.

सारांश

ऊस पिकामध्ये **Sugarcane Lavhala Control** करणे हे केवळ उत्पादनासाठीच नाही, तर जमिनीची सुपीकता टिकवण्यासाठीही गरजेचे आहे. वरील तंत्रज्ञानाचा वापर करून आपण लव्हाळ्याचा प्रादुर्भाव कमी करू शकता. हा लेख आवडल्यास शेअर नक्की करा!

सतत विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)