शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाईटवर आपले सहर्ष स्वागत आहे. आज आपण **soybean lagwad** (सोयाबीन लागवड) याबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत. कारण सोयाबीन हे खरीप हंगामातील अत्यंत महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. म्हणूनच योग्य वाण, जमीन आणि खत व्यवस्थापन केल्यास उत्पादनात मोठी वाढ होते. परिणामी, शेतकरी बांधवांना आर्थिक फायदा मिळतो. अशा प्रकारे संपूर्ण लागवड तंत्रज्ञान खालीलप्रमाणे दिले आहे.
🌡️ हवामान आणि जमिनीची निवड
सोयाबीन पिकासाठी उष्ण आणि दमट हवामान अत्यंत पोषक असते. कारण पिकाच्या जोमदार वाढीसाठी **18 ते 35** अंश सेल्सिअस तापमानाची गरज असते. म्हणूनच लागवडीसाठी मध्यम ते भारी, पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी जमीन निवडावी. परिणामी, मुळांची वाढ चांगली होऊन गाठींचे प्रमाण वाढते. अशा प्रकारे जमिनीचा सामू **6.5 ते 7.5** च्या दरम्यान असावा. लक्षात ठेवा, अत्यंत हलकी किंवा चोपण जमीन या पिकासाठी टाळावी.
[Image of soybean cultivation stages]
पेरणी अंतर आणि बियाणे प्रमाण
| पेरणीचा प्रकार |
पेरणी अंतर (cm) |
एकरी बियाणे (kg) |
| सरळ पेरणी (Seed Drill) |
45 x 5 |
30 – 35 |
| टोकण पद्धत (Dibbling) |
45 x 10 किंवा 60 x 10 |
20 – 25 |
🧪 बीज प्रक्रिया आणि खत नियोजन
पेरणीपूर्वी बीज प्रक्रिया करणे अनिवार्य आहे. कारण यामुळे खोडमाशी आणि मूळकुजव्या यांसारख्या रोगांचा प्रतिबंध होतो. म्हणूनच प्रति किलो बियाण्यास **3** ग्रॅम थायरम किंवा कार्बेन्डाझिम लावावे. त्यानंतर **250** ग्रॅम रायझोबीयम आणि स्फुरद विरघळणारे जिवाणू (PSB) **10** किलो बियाण्यास चोळावे. खत व्यवस्थापनात एकरी **12** किलो नत्र आणि **30** किलो स्फुरद द्यावे. परिणामी, शेंगा भरण्याचे प्रमाण वाढून दाणे टपोरे होतात.
प्रमुख कीड आणि प्रभावी उपाय
| कीड / रोग |
प्रभावी औषध (प्रती 10 Litre पाणी) |
| खोड माशी |
ट्रायझोफॉस (**15** ml) किंवा क्लोरोपायरीफॉस (**20** ml) |
| पाने खाणारी अळी |
इमामेक्टिन बेंझोएट (**4** gm) किंवा प्रोफेनोफॉस (**20** ml) |
| केवडा / तांबेरा |
हेक्झाकोनेझोल (**10** ml) किंवा प्रॉपिकोनेझोल (**10** ml) |
💧 तण आणि पाणी व्यवस्थापन
सोयाबीन पिकात सुरुवातीचे **30 ते 45** दिवस तणमुक्त असणे गरजेचे असते. कारण तणामुळे उत्पादनात **30** टक्क्यांपर्यंत घट होऊ शकते. म्हणूनच पेरणीनंतर **20** दिवसांनी पहिली कोळपणी आणि **35** दिवसांनी दुसरी कोळपणी करावी. परिणामी, जमिनीतील ओलावा टिकून राहतो. फुलोरा अवस्था आणि शेंगा भरण्याच्या काळात पावसाने ओढ दिल्यास संरक्षित पाणी द्यावे. अशा प्रकारे योग्य पाणी नियोजनामुळे उत्पादनात नक्कीच वाढ होते.
📌 अधिकृत सरकारी माहिती आणि अर्जासाठी दुवा:
शेतकरी मित्रांनो, सोयाबीन बियाणे अनुदान किंवा शेती अवजारांच्या माहितीसाठी महाराष्ट्र शासनाच्या
महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टल
ला भेट द्या. तसेच पीक विमा काढण्यासाठी किंवा नुकसानीच्या तक्रारीसाठी
PMFBY च्या अधिकृत वेबसाईट
चा वापर करा.
सारांश | Conclusion
थोडक्यात सांगायचे तर **soybean lagwad** मध्ये सुधारित वाणांची निवड आणि बीज प्रक्रिया हे यशाचे सूत्र आहे. कारण योग्य खत आणि कीड व्यवस्थापन केल्यास हेक्टरी **14 ते 15** क्विंटल उत्पादन सहज मिळू शकते. म्हणूनच हा लेख तुमच्या इतर शेतकरी बांधवांना शेअर करा. परिणामी, त्यांनाही आधुनिक शेतीची माहिती मिळेल. अशा प्रकारे अधिक माहितीसाठी Krushi Doctor वेबसाईटला नियमित भेट द्या. धन्यवाद!
KD
लेखक
कृषि डॉक्टर सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 9168911489
वेबसाईट: krushidoctor.com
