
शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाइटवर आपले स्वागत आहे. सोयाबीन हे महाराष्ट्रातील एक अत्यंत महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. परंतु, गेल्या काही वर्षात चक्री भुंग्याचा प्रादुर्भाव वाढल्याने उत्पादनात मोठी घट होत आहे. कारण, ही कीड झाडाचे खोड आतून पूर्णपणे पोखरून काढते. म्हणूनच, आज आपण soybean girdle beetle (सोयाबीन चक्री भुंगा) ओळख आणि त्याच्या व्यवस्थापनाबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
🔍 soybean girdle beetle ओळख आणि नुकसानीचा प्रकार
चक्री भुंगा ही सोयाबीनवरील एक अतिशय नुकसानकारक कीड आहे. प्रामुख्याने, मादी भुंगा झाडाच्या देठावर किंवा खोडावर दोन समांतर खापा तयार करते. परिणामी, त्या खापांच्या वरील भाग सुकून खाली झुकलेला दिसतो. त्याप्रमाणेच, अंड्यातून बाहेर पडलेली अळी खोडाचा मधला भाग खात जमिनीकडे जाते. तथापि, यामुळे झाडाला शेंगा कमी लागतात आणि दाणे नीट भरत नाहीत. म्हणूनच, सुरुवातीच्या काळातच या किडीचे लक्षण ओळखणे महत्त्वाचे असते.
अधिकृत माहिती: सोयाबीन पिकावरील चक्री भुंगा नियंत्रणाबाबत अधिक तांत्रिक माहितीसाठी आपण भारतीय सोयाबीन संशोधन संस्था (IISR) च्या पोर्टलला भेट द्या.
🛠️ soybean girdle beetle नियंत्रणाचे प्रभावी उपाय
- 1. मशागत पद्धत: पेरणी करताना दोन ओळींत योग्य अंतर ठेवावे. कारण, पिकाची जास्त दाटी झाल्यास किडींचा प्रादुर्भाव वाढतो.
- 2. यांत्रिक पद्धत: शेतात वाळलेले किंवा खापा दिसलेले भाग काढून नष्ट करावेत. परिणामी, अळीचा प्रसार खोडात खाली होण्यापासून थांबवता येतो.
- 3. निंबोळी अर्क: पिकाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत 5% निंबोळी अर्काची फवारणी करावी. शिवाय, यामुळे मादी भुंग्याला अंडी घालण्यापासून रोखता येते.
- 4. रासायनिक फवारणी: प्रादुर्भाव जास्त असल्यास थायोमेथॉक्झाम + लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन (अलिका) 80 मिली प्रति एकर वापरावे.
🌡️ चक्री भुंगा वाढीसाठी पोषक वातावरण
सलग रिमझिम पाऊस आणि ढगाळ वातावरण या किडीसाठी अत्यंत पोषक असते. विशेषतः, हवेतील जास्त आर्द्रता किडीची वाढ वेगाने करण्यास मदत करते. त्याप्रमाणेच, नत्रयुक्त खतांचा अतिवापर केल्यास झाड कोवळे राहते आणि भुंगा आकर्षित होतो. म्हणूनच, खतांचा संतुलित वापर करणे गरजेचे आहे. अशा प्रकारे, आपण एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाचा वापर करून सोयाबीनचे पीक सुरक्षित ठेवू शकतो.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो, soybean girdle beetle ही कीड वेळेत नियंत्रित न केल्यास 35 टक्क्यांपर्यंत नुकसान होऊ शकते. परंतु, वरील सांगितलेल्या प्रतिबंधात्मक उपायांचा अवलंब केल्यास आपण हे नुकसान टाळू शकतो. म्हणूनच, हा लेख इतर सोयाबीन उत्पादक शेतकरी मित्रांना नक्की शेअर करा. शेतीविषयक माहितीसाठी Krushi Doctor वेबसाइटला भेट देत राहा.
FAQ’s | वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. सोयाबीन चक्री भुंग्याचा प्रादुर्भाव कधी सुरू होतो?
उत्तर: पेरणीनंतर साधारणपणे 20 ते 25 दिवसांनी या किडीचा प्रादुर्भाव दिसून येतो.
2. चक्री भुंगा नियंत्रणासाठी कोणते औषध वापरावे?
उत्तर: नियंत्रणासाठी अलिका (सिजेंटा) किंवा थायोमेथॉक्झामयुक्त कीटकनाशकांची फवारणी करावी.
लेखक –
सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 8956970102