शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाईटवर तुमचे सहर्ष स्वागत आहे. ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांसमोर सध्या pokkah boeng disease of sugarcane म्हणजेच पोक्का बोईंग रोगाचे मोठे संकट उभे राहिले आहे. कारण, हा रोग उसाच्या शेंड्यावर हल्ला करतो आणि पिकाची वाढ पूर्णपणे थांबवतो. म्हणूनच, या रोगाचा वेळीच बंदोबस्त करणे गरजेचे आहे. आजच्या लेखात आपण या रोगाची ओळख, लक्षणे आणि प्रभावी उपाययोजनांची सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
🔍 पोक्का बोईंग रोगाची मुख्य लक्षणे | Symptoms
पोक्का बोईंग हा फ्युसेरियम मोनिलिफॉर्मी नावाच्या बुरशीमुळे होणारा रोग आहे. सुरुवातीच्या काळात उसाची कोवळी पाने शेंड्यापाशी पांढरट किंवा पिवळसर पडतात. परिणामी, ही पाने एकमेकांत गुंफली जातात किंवा वाकडी होतात, ज्याला आपण ‘शेंडा कूज’ देखील म्हणतो. शिवाय, रोगाची तीव्रता वाढल्यास उसाच्या कांड्यांवर काळे डाग पडतात आणि शेंडा पूर्णपणे सडून जातो. यामुळे उसाची जाडी आणि लांबी यावर विपरीत परिणाम होतो.
🌡️ रोगाचा प्रसार आणि पोषक वातावरण
हा रोग प्रामुख्याने हवेमार्फत पसरतो, परंतु पाणी, पाऊस आणि कीटकांद्वारे देखील याचा प्रसार होऊ शकतो. हवामानातील आर्द्रता वाढल्यास आणि ढगाळ वातावरण राहिल्यास या बुरशीची वाढ वेगाने होते. विशेषतः पावसाळ्याच्या सुरुवातीला या रोगाचा प्रादुर्भाव जास्त दिसून येतो. म्हणूनच, उसाची लागवड करताना योग्य अंतर ठेवणे आणि हवा खेळती राहील याची काळजी घेणे आवश्यक असते.
पोक्का बोईंग नियंत्रण: औषधे आणि प्रमाण
| बुरशीनाशक (Fungicide) |
प्रमाण (Dose per Ltr) |
| कॉपर ऑक्सीक्लोराईड (COC 50% WP) |
2 Gram |
| कार्बेन्डाझिम (Carbendazim 50% WP) |
1 Gram |
| मॅन्कोझेब (Mancozeb 75% WP) |
3 Gram |
📌 अधिकृत माहिती: ऊस पिकावरील विविध कीड-रोगांच्या अधिकृत मार्गदर्शनासाठी आणि शासकीय उपाययोजनांसाठी महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागाच्या krishi.maharashtra.gov.in या अधिकृत पोर्टलला नक्की भेट द्या.
🛡️ प्रतिबंधात्मक आणि प्रभावी उपाययोजना
पोक्का बोईंग रोगाचे नियंत्रण करण्यासाठी एकात्मिक व्यवस्थापन करणे फायदेशीर ठरते. प्रथम शेतातील रोगग्रस्त ऊस वेगळे करून नष्ट करावेत, जेणेकरून प्रसारास आळा बसेल. शिवाय, माती परीक्षणाद्वारे बोरॉन सारख्या सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता भरून काढावी, कारण बोरॉनच्या कमतरतेमुळे या रोगाची तीव्रता वाढते. पावसाळ्यात शेतात पाणी साचणार नाही याची काळजी घेतल्यास बुरशीचा प्रादुर्भाव नैसर्गिकरित्या कमी होण्यास मदत होते.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो, pokkah boeng disease of sugarcane हा रोग योग्य वेळी बुरशीनाशकाची फवारणी केल्यास सहज नियंत्रित होतो. परंतु, चुकीचे निदान आणि औषधांचा वापर केल्यास नुकसान वाढू शकते. हा लेख तुम्हाला उपयुक्त वाटला असल्यास इतर शेतकरी बांधवांना नक्की शेअर करा. शेतीविषयक अधिक माहितीसाठी ‘कृषी डॉक्टर’ सोबत राहा.
KD
लेखक
कृषी डॉक्टर – सूर्यकांत कांबळे
मोबाईल: +91 9168911489
वेबसाईट: krushidoctor.com
