
शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाइटवर आपले स्वागत आहे. कापूस हे आपल्या देशातील महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. परंतु, गेल्या काही वर्षांपासून गुलाबी बोंडअळीमुळे कापूस उत्पादक शेतकरी हवालदिल झाले आहेत. कारण, या किडीमुळे कापसाच्या उत्पादनात आणि गुणवत्तेत मोठी घट येते. म्हणूनच, आज आपण pink bollworm (गुलाबी बोंडअळी) ओळख आणि तिच्या नियंत्रणाबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
🔍 pink bollworm ओळख आणि नुकसानीचा प्रकार
गुलाबी बोंडअळी ही कपाशीवरील सर्वात घातक कीड मानली जाते. प्रामुख्याने, अंड्यातून बाहेर पडलेली अळी थेट बोंडात शिरते. परिणामी, ती बोंडातील सरकी आणि धागा खाऊन फस्त करते. त्याप्रमाणेच, अळी बोंडात शिरल्यावर छिद्र बंद करते. तथापि, बाहेरून पाहिल्यास बोंड चांगले दिसते पण आतून ते पूर्णपणे खराब झालेले असते. म्हणूनच, या किडीचा प्रादुर्भाव ओळखणे कठीण जाते. यामुळे कापसाची प्रत खालावते आणि शेतकर्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होते.
अधिकृत कृषी सल्ला: कापूस पिकावरील गुलाबी बोंडअळीच्या अधिकृत व्यवस्थापनासाठी आपण महाराष्ट्र शासन कृषी विभाग च्या वेबसाईटला नक्की भेट द्या.
🛠️ गुलाबी बोंडअळी नियंत्रणाचे प्रभावी उपाय
- 1. कामगंध सापळे: प्रति एकरी 8 ते 10 कामगंध सापळ्यांचा वापर करावा. कारण, यामुळे नर पतंग मोठ्या प्रमाणावर अडकतात.
- 2. वेळेवर काढणी: कपाशीचे पीक डिसेंबर किंवा जानेवारीच्या आत काढून टाकावे. म्हणूनच, फरदड घेणे टाळले पाहिजे.
- 3. निंबोळी अर्क: प्रादुर्भाव सुरुवातीच्या काळात असल्यास 5% निंबोळी अर्काची फवारणी करावी. शिवाय, यामुळे अळीची अंडी नष्ट होण्यास मदत होते.
- 4. रासायनिक फवारणी: गरज भासल्यास लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन 5% EC (कराटे) 8 मिली प्रति 10 लिटर पाण्यात मिसळून फवारावे.
⚠️ बोंडअळी वाढण्याची मुख्य कारणे
दीर्घकाळ वाढणाऱ्या वाणांमुळे बोंडअळीला सतत खाद्य मिळत राहते. विशेषतः, कपाशीसोबत भेंडी किंवा जास्वंद यांसारखी पिके घेतल्यास प्रादुर्भाव वाढतो. त्याप्रमाणेच, पीक काढणीनंतर पऱ्हाट्या शेतात ढीग करून ठेवू नयेत. कारण, यामध्ये अळीचे कोश सुप्तावस्थेत जिवंत राहतात. म्हणूनच, शेताची खोल नांगरणी करून जमीन उन्हात चांगली तापू द्यावी. अशा प्रकारे, पुढील हंगामातील प्रादुर्भाव आपण कमी करू शकतो.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो, pink bollworm ही कपाशीवरील सर्वात मोठी समस्या आहे. परंतु, योग्य वेळी कामगंध सापळे आणि कीटकनाशकांचा वापर केल्यास यावर नियंत्रण मिळवता येते. म्हणूनच, हा लेख इतर कापूस उत्पादक मित्रांना शेअर करायला विसरू नका. शेतीविषयक अधिक माहितीसाठी Krushi Doctor वेबसाइटला नियमित भेट द्या.
FAQ’s | वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. गुलाबी बोंडअळीसाठी सर्वात प्रभावी उपाय कोणता?
उत्तर: कामगंध सापळ्यांचा वापर आणि वेळेवर पिकाची विल्हेवाट लावणे हा सर्वात प्रभावी उपाय आहे.
2. बोंडअळी नियंत्रणासाठी कोणते औषध वापरावे?
उत्तर: नियंत्रणासाठी प्रामुख्याने कराटे (सिजेंटा) किंवा क्लोरोपायरीफॉस या कीटकनाशकांचा वापर शिफारसीनुसार करावा.
लेखक –
सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 8956970102