1. पशुपालन व्यवसायामध्ये यशस्वी होण्यासाठी चारा व्यवस्थापन हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे.

2. विशेषतः, उन्हाळ्यात जेव्हा पाण्याची कमतरता असते, तेव्हा हिरवा चारा उपलब्ध करून देणे आव्हानात्मक ठरते.

3. अशा वेळी Murghas हा एक उत्तम पर्याय ठरतो, कारण तो वर्षभर साठवून ठेवता येतो.

4. थोडक्यात सांगायचे तर, हिरव्या चाऱ्याचे ‘लोणचे’ म्हणजेच मुरघास होय, जो जनावरांसाठी अत्यंत पौष्टिक असतो.

मुरघासासाठी मका, बाजरी आणि ज्वारी ही पिके सर्वात जास्त योग्य आहेत:

• ✔
  मका पिकाची कापणी करताना दाणे दुधाळ अवस्थेत (चिकात) असणे गरजेचे आहे.
• ✔
  त्यानंतर, या अवस्थेत पिकाच्या ताटामध्ये भरपूर प्रमाणात न्यूट्रिशन आणि प्रोटीन्स उपलब्ध असतात.
• ✔
  दाणे पूर्ण पक्व झाल्यावर झाडातील पौष्टिकता कमी होते, म्हणून योग्य वेळी कापणी करणे महत्त्वाचे आहे.

चारा साठवणूक आणि मुरघास निर्मितीच्या अधिकृत तांत्रिक माहितीसाठी केंद्र सरकारच्या या पोर्टलला भेट द्या:
ICAR-Indian Grassland and Fodder Research Institute

1. बॅग पद्धत: यामध्ये 50 kg पासून 3 टनापर्यंतच्या प्लास्टिक बॅग वापरल्या जातात.

2. खड्डा पद्धत: जमिनीमध्ये खड्डा खोदून सायलेज फिल्मच्या साहाय्याने चारा साठवला जातो.

3. बंकर पद्धत: जमिनीच्या वर सिमेंटचे बांधकाम करून त्यामध्ये हवाबंद पद्धतीने साठवणूक केली जाते.

1. कुट्टी करणे: चाऱ्याची बारीक कुट्टी करून घ्या आणि लगेच बॅगेत भरण्यास सुरुवात करा.

2. दाब देणे: चारा बॅगेत 1 फुटाचा थर देऊन पायाने व्यवस्थित दाबून घ्या, जेणेकरून हवा शिल्लक राहणार नाही.

3. मिश्रण फवारणे: एकदल पिकासाठी 1 kg युरिया 100 लिटर पाण्यात मिसळून 200 kg चाऱ्यावर फवारावा.

4. हवाबंद करणे: बॅग पूर्ण भरल्यावर घट्ट बांधून सावलीच्या ठिकाणी ठेवा. साधारण 45 ते 50 दिवसांत चारा तयार होईल.

सारांश

थोडक्यात सांगायचे तर, Murghas हे आधुनिक पशुपालनाचे यशस्वी सूत्र आहे. हा लेख तुम्हाला कसा वाटला, हे कमेंट बॉक्समध्ये नक्की कळवा आणि इतर शेतकरी मित्रांना शेअर करा.

सतत विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)