
शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor (कृषी डॉक्टर) वेबसाइटवर आपले सहर्ष स्वागत आहे. सध्या पशुपालनामध्ये सर्वात मोठी भीती निर्माण करणारा आजार म्हणजे lumpy virus (लम्पी त्वचा रोग) होय. कारण, हा एक अत्यंत संसर्गजन्य विषाणूजन्य आजार असून तो वेगाने पसरतो. म्हणूनच, आजच्या या लेखामध्ये आपण लम्पी व्हायरसची लक्षणे, प्रतिबंधात्मक उपाय आणि लसीकरणाबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.
🔍 lumpy virus: आजाराचे स्वरूप आणि प्रसार
lumpy virus हा कॅप्री पॉक्स व्हायरस (Capripoxvirus) मुळे होणारा आजार आहे. हा प्रामुख्याने गोवंश आणि म्हैस वर्गातील जनावरांना होतो. या आजाराचा प्रसार डास, माश्या, गोचीड आणि उवा यांच्या चाव्यामुळे होतो. परिणामी, बाधित जनावरांच्या संपर्कात येणारी निरोगी जनावरे देखील वेगाने आजारी पडतात. विशेष म्हणजे, हा आजार प्राण्यांकडून माणसांकडे संक्रमित होत नाही, त्यामुळे पशुपालकांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही.
🚩 लम्पी आजाराची प्रमुख लक्षणे (Symptoms)
तुमच्या जनावरांमध्ये खालील लक्षणे दिसल्यास त्वरित पशुवैद्यांशी संपर्क साधा:
- 1. जनावरांना 105 ते 106 अंश फॅरेनहाइट पर्यंत तीव्र ताप येणे.
- 2. त्वचेवर 2 ते 5 सें.मी. आकाराच्या घट्ट गाठी येणे (विशेषतः मान आणि पायांवर).
- 3. तोंडावाटे लाळ गळणे, नाकातून आणि डोळ्यांतून पाणी येणे.
- 4. जनावरांना भूक न लागणे, वजन कमी होणे आणि दूध उत्पादनात मोठी घट होणे.
- 5. गाभण जनावरांचा गर्भपात होण्याची शक्यता असते.
मदतीसाठी संपर्क: लम्पी आजाराबाबत तातडीच्या मदतीसाठी महाराष्ट्र सरकारच्या पशुसंवर्धन विभागाच्या Official Portal ला भेट द्या किंवा टोल फ्री क्रमांक 1962 वर कॉल करा.
🛡️ lumpy virus प्रतिबंधात्मक उपाय आणि लसीकरण
आजाराचा प्रसार रोखण्यासाठी खालील गोष्टींचे पालन करा:
- 1. बाधित जनावराला निरोगी जनावरांपासून त्वरित वेगळे बांधावे.
- 2. गोठ्यामध्ये जंतुनाशकांची फवारणी करून डास आणि माश्यांचे नियंत्रण करावे.
- 3. निरोगी जनावरांना ‘गोट पॉक्स’ (Goat Pox Vaccine) लस टोचून घ्यावी.
- 4. बाधित जनावरांना चरण्यासाठी बाहेर मोकळे सोडू नये.
💰 सरकारी मदत आणि भरपाई
महाराष्ट्र शासनाने लम्पी आजारामुळे दगावलेल्या जनावरांच्या मालकांसाठी NDRF च्या निकषानुसार मदत जाहीर केली आहे. यासाठी प्रत्येक जिल्ह्याला 1 कोटी रुपयांचा निधी देण्यात आला असून, नुकसान भरपाईसाठी स्थानिक पशुवैद्यकीय दवाखान्यात अर्ज करणे आवश्यक आहे.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो, lumpy virus हा आजार लसीकरण आणि स्वच्छतेच्या माध्यमातून पूर्णपणे टाळता येतो. जनावरांकडे दुर्लक्ष न करता वेळेवर उपचार घेतल्यास जनावरे 2 ते 3 आठवड्यात बरी होऊ शकतात. हा लेख आवडल्यास इतर पशुपालकांना नक्की शेअर करा. अधिक माहितीसाठी Krushi Doctor शी जोडलेले रहा.
लेखक –
सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 8956970102