शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाइटवर तुमचे स्वागत आहे. कापूस हे महाराष्ट्रातील सर्वात महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. परंतु सध्या अनेक भागात कपाशीमध्ये मोठ्या प्रमाणात पातेगळ होत आहे. कारण सततचे ढगाळ हवामान पिकाच्या वाढीवर विपरीत परिणाम करत आहे. म्हणूनच आज आपण cotton flower drop (कापूस पातेगळ) का होते आणि त्यावर काय उपाय करावेत याची सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
🔍 cotton flower drop होण्यास कारणीभूत मुख्य घटक
कपाशीमध्ये पातेगळ होण्याची अनेक नैसर्गिक आणि तांत्रिक कारणे असू शकतात. प्रामुख्याने सूर्यप्रकाशाचा अभाव असल्यास झाडाची अन्न तयार करण्याची प्रक्रिया मंदावते. परिणामी झाडातील अन्नद्रव्ये पात्यांपर्यंत योग्य रितीने पोहोचत नाहीत. त्याप्रमाणेच वाढलेले तापमान देखील या समस्येस कारणीभूत ठरते. तथापि जमिनीतील ओलावा अचानक कमी झाल्यास सुद्धा पातेगळ वाढते. म्हणूनच कपाशीला या संवेदनशील काळात योग्य पोषण देणे गरजेचे असते. अशा प्रकारे आपण सुरुवातीलाच कारणे ओळखून उपाय करू शकतो.
🛠️ cotton flower drop रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना
- 1. खत व्यवस्थापन: पिकाला संतुलित अन्नद्रव्यांचा पुरवठा करावा. कारण योग्य पोषण मिळाल्यास पाते टिकून राहण्यास मोठी मदत होते.
- 2. संजीवक फवारणी: पातेगळ थांबवण्यासाठी 20 ppm NAA ची फवारणी करावी. परंतु ही फवारणी करताना त्यात इतर कीटकनाशके मिसळू नका.
- 3. विद्राव्य खते: कपाशीला पाते लागताना 2% DAP ची फवारणी करावी. शिवाय पोटॅशिअम नायट्रेटचा वापर केल्यास बोंडांची वाढ खूप चांगली होते.
- 4. पाणी निचरा: शेतात पावसाचे पाणी साचून राहू देऊ नका. कारण जास्त पाण्यामुळे मुळांची कार्यक्षमता कमी होते आणि पातेगळ वाढते.
🌱 कपाशीची अवास्तव शाकीय वाढ कशी रोखावी?
नत्रयुक्त खतांच्या अतिवापरामुळे झाडाची उंची खूप जास्त वाढते. परिणामी पात्यांची आणि फुलांची गळ होण्यास सुरुवात होते. म्हणूनच झाडाची वाढ नियंत्रणात ठेवण्यासाठी मेक्वाट क्लोराईडचा वापर करावा. जेणेकरून जमिनीतील ओलावा केवळ पाते आणि बोंडे टिकवण्यासाठी वापरला जाईल. अशा प्रकारे आपण कपाशीचे आरोग्य सुधारू शकतो. शिवाय यामुळे उत्पादनात देखील मोठी वाढ करणे शक्य होते. वेळेवर केलेली ही उपाययोजना शेतकऱ्यांचा खर्च कमी करते.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो cotton flower drop ही समस्या योग्य नियोजनाने नक्कीच सोडवता येते. परंतु वेळेवर फवारणी आणि संतुलित खत व्यवस्थापन करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. हा लेख आवडला असल्यास तुमच्या इतर शेतकरी मित्रांना नक्की शेअर करा. शेतीविषयक अधिक माहितीसाठी Krushi Doctor वेबसाईटला नियमित भेट देत राहा. तुमचे प्रश्न खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की विचारा.
FAQ’s | वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. कपाशीमध्ये पातेगळ होण्याचे मुख्य कारण काय?
उत्तर: सूर्यप्रकाशाचा अभाव, ढगाळ हवामान आणि पाण्याचा ताण ही पातेगळीची मुख्य कारणे आहेत.
2. पातेगळ रोखण्यासाठी कोणते औषध वापरावे?
उत्तर: पातेगळ थांबवण्यासाठी NAA (नॅप्थॅलीन ऍसिटिक ऍसिड) हे संजीवक अत्यंत प्रभावी ठरते.
3. पातेगळीचा उत्पादनावर परिणाम होतो का?
उत्तर: हो, जास्त पातेगळ झाल्यास बोंडांची संख्या कमी होते आणि उत्पादनात घट येते.
लेखक –
सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 8956970102
