शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor वेबसाईटवर आपले सहर्ष स्वागत आहे. भात शेतीमध्ये अनेक आव्हाने असतात. परंतु, त्यातील सर्वात मोठे संकट म्हणजे खोडकिडा होय. म्हणूनच, आज आपण rice stem borer (खोडकिडा) आणि त्याच्या नियंत्रणाबद्दल सविस्तर तांत्रिक माहिती घेणार आहोत.
🛑 भातातील खोडकिड्याची लक्षणे | rice stem borer symptoms
खोडकिड्याची अळी खोडाच्या आत शिरून आतील भाग पोखरून खाते. परिणामी, पिकाच्या वाढीच्या अवस्थेत मुख्य कोंब वाळून जातो, ज्याला आपण ‘डेड हार्ट’ म्हणतो. शिवाय, जर प्रादुर्भाव उशिरा झाला, तर लोंब्या पांढऱ्या पडतात. त्यामुळे, उत्पादनात मोठी घट होते. कारण, या पांढऱ्या लोंब्यांमध्ये दाणे भरले जात नाहीत.
🛡️ प्रभावी नियंत्रण उपाय | rice stem borer control
बागेत किंवा शेतात या किडीचा प्रसार रोखण्यासाठी आपण एकात्मिक पद्धतीचा वापर केला पाहिजे. म्हणून, खालील उपाययोजनांची अंमलबजावणी करा:
- 1. प्रतिकारक वाणांची (उदा. रत्ना, साकोली-8) निवड करावी.
- 2. रोवणीपूर्वी रोपांचे शेंडे तोडून अंडी नष्ट करावीत.
- 3. शेतात प्रकाश सापळे आणि कामगंध सापळ्यांचा वापर करावा.
- 4. जैविक नियंत्रणासाठी ‘ट्रायकोग्रामा’ कार्ड्सचा वापर करावा.
शासकीय माहिती: भात पिकावरील अधिकृत तांत्रिक माहितीसाठी भारत सरकारच्या नॅशनल राइस रिसर्च इन्स्टिट्यूटच्या nrri.icar.gov.in या वेबसाईटला नक्की भेट द्या.
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. खोडकिड्याचा प्रादुर्भाव कधी वाढतो?
उत्तर: हवामानातील आर्द्रता आणि अधिक नत्र खतांच्या वापरामुळे प्रादुर्भाव वाढतो.
2. पांढरी लोंबी म्हणजे काय?
उत्तर: खोडकिड्याने खोड खाल्ल्यामुळे लोंबीला अन्नपुरवठा बंद होतो आणि ती पांढरी पडते.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो, rice stem borer चे योग्य नियोजन केल्यास आपण पीक वाचवू शकतो. त्यामुळे, पिकावर नियमित लक्ष ठेवा. अधिक माहितीसाठी कृषी डॉक्टर वेबसाईटला भेट द्या.
लेखक –
सूर्यकांत कांबळे
मोबाईल नंबर: 8956970102
