
शेतकरी मित्रांनो नमस्कार. Krushi Doctor (कृषी डॉक्टर) वेबसाइटवर आपले सहर्ष स्वागत आहे. डाळिंब, संत्रा, मोसंबी किंवा आंबा यांसारख्या फळपिकांमध्ये सध्याची सर्वात मोठी समस्या म्हणजे fruit dropping (फळगळ) होय. कारण, मोठ्या कष्टाने जोपासलेली फळे काढणीच्या वेळी गळून पडल्यास शेतकऱ्यांचे प्रचंड आर्थिक नुकसान होते. म्हणूनच, आजच्या या लेखात आपण फळगळ होण्याची कारणे आणि ती रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना पाहणार आहोत.
🔍 fruit dropping: फळगळ होण्याची प्रमुख कारणे
पिकांमध्ये fruit dropping होण्यामागे अनेक नैसर्गिक आणि तांत्रिक कारणे असू शकतात. जमिनीत पाण्याचा निचरा न होणे, ढगाळ वातावरण किंवा अन्नद्रव्यांची कमतरता यामुळे झाडाचे आरोग्य बिघडते. परिणामी, फळांचे देठ कमकुवत होऊन ती गळून पडतात. मुख्यत्वे तापमानातील अचानक होणारा बदल (दिवस आणि रात्रीच्या तापमानातील तफावत) हे फळगळीचे मुख्य कारण मानले जाते.
📊 फळगळ होण्याच्या अवस्था आणि प्रमाण
पिकाच्या जीवनचक्रात विविध टप्प्यांवर फळगळ होत असते, त्याचे सरासरी प्रमाण खालीलप्रमाणे असते:
- 1. फळधारणेची वेळ (फेब्रुवारी-मार्च): सुमारे 67.00% गळ.
- 2. उन्हाळा (एप्रिल-मे): साधारण 19.20% गळ.
- 3. पक्वतेपूर्वी (जून-सप्टेंबर): साधारण 7.8% गळ.
- 4. तोडणीपूर्वी (ऑक्टोबर-डिसेंबर): सुमारे 1.2% गळ.
तांत्रिक सल्ला: फळपिकांवरील बुरशीजन्य रोगांच्या अधिक माहितीसाठी आपण ICAR (Indian Council of Agricultural Research) च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट देऊ शकता.
🛡️ fruit dropping रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना
बागेतील फळगळ कमी करण्यासाठी खालील गोष्टींचे पालन करा:
- 1. संतुलित अन्नद्रव्ये: नत्र, स्फुरद आणि पालाश यासोबतच सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचे (Boron, Zinc, Calcium) योग्य नियोजन करा.
- 2. पाणी व्यवस्थापन: जमिनीत ‘वापसा’ स्थिती राहील याची काळजी घ्या. पाणी टंचाई किंवा अतिपाणी या दोन्हीमुळे fruit dropping वाढते.
- 3. संजीवकांचा वापर: तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने 10 PPM एन.ए.ए. (NAA) अधिक 1% युरियाची फवारणी केल्यास गळ थांबण्यास मदत होते.
- 4. कीड नियंत्रण: फळमाशी आणि रस शोषणाऱ्या पतंगांपासून संरक्षणासाठी कामगंध सापळे (Pheromone Traps) लावावेत.
सारांश | Conclusion
शेतकरी मित्रांनो, fruit dropping ही समस्या बागेचे सूक्ष्म निरीक्षण आणि योग्य वेळी केलेल्या फवारणीने पूर्णपणे आटोक्यात आणता येते. केवळ औषधांवर अवलंबून न राहता जमिनीचा ओलावा आणि अन्नद्रव्ये संतुलित ठेवण्यावर भर द्या. हा लेख आवडल्यास आपल्या इतर शेतकरी मित्रांना नक्की शेअर करा. शेतीविषयक माहितीसाठी Krushi Doctor ला भेट देत रहा.
लेखक –
सूर्यकांत कांबळे
संपर्क: 8956970102